SMITSJÚKDÓMAR

 

„Einföld" þvagfærasýking hjá konum – Blöðrubólga

 

Inngangur

Einföld þvagfærasýking er sýking hjá annars hraustum konum, ungum og miðaldra, sem eru ekki með þekkta þvagfærasjúkdóma, þungaðar eða með endurteknar sýkingar.

Aðrar leiðbeiningar eiga við um þvagfærasýkingar hjá börnum, þunguðum konum, körlum og einstaklingum með þekkta þvagfærasjúkdóma, endurteknar sýkingar eða grun um nýrnasýkingu.

Ekki er nauðsynlegt að rækta þvag, hjá konum með „einfalda" þvagfærasýkingu. Greining er klínísk með aðstoð smásjárskoðunar og/eða þvagstrimlils, fyrir hvítum blóðkornum og nítrít.

Fá ræktun og næmispróf ef „einföld" blöðrubólga svarar ekki meðferð innan 2ja til 3ja daga Endurskoða um leið greiningu m.a.með tilliti til Chlamydia, kynfæraáblásturs eða sveppasýkingar.

Fyrsta meðferð

Sýking hjá annars hraustum konum, ungum og miðaldra, sem ekki eru með þekkta þvagfærasjúkdóma, þungaðar eða með endurteknar sýkingar
trímetóprím 100–200 mg x 2 á dag í 3 daga    
nítrófúrantóin 50 mg x 3 á dag í 3 daga Lyfið er á undanþágulista lyfjanefndar, undanþágulyfseðill nauðsynlegur  
 

Önnur meðferð

1. Ef árangur er óviðunandi en baktería næm fyrir því lyfi sem fyrst var valið, skv. ræktun og næmisprófi, þarf að meðhöndla í 14 daga með sama lyfi

2. Ef baktería reynist ónæm er valið annað lyf samkvæmt næmi en með kostnað og aukaverkanir í huga

amoxicillín 250 mg x 3 á dag í 3 daga  
amoxicillin-klavúlanat 250 mg x 3 á dag í 3 daga  
pívmecillinam 200 mg x 3 á dag í 3 daga  
kínólón  
cefalóspórín  

Athugasemdir

  • Þriggja daga meðferð er í langflestum tilvikum nægileg og henni fylgja færri aukaverkanir heldur en lengri meðferð.
  • Enginn munur er á næmi E.coli eða S.saphrophyticus fyrir trímetóprím-súlfa og trímetóprím einu sér (80–88%). Næmi fyrir nítrófúrantóin er 96–99%.
  • Muna að ekki er mælt með nítrófúrantóin ef grunur er um efri þvagfærasýkingu því þéttleiki þess í nýrum er lágur.
  • Cefalóspórínin verka svipað og trímetóprím og nítrófúrantóin á algengustu þvagfærasýkingavalda en eru miklu dýrari og meiri líkur eru á að þau trufli eðlilega þarmaflóru.

Heimildir

  1. Antibiotic Guidelines 9th Edition, January 1996 – Australia.
  2. Bailey R. A. Management of lower urinary tract infections. Drugs 1993; 45
    (Suppl. 3): 139–144.
  3. Blackstone V., Grünberg R.N. Minimum effective dose of trimethoprim for urinary tract infection. J Royal Coll Gen Pract 1988; 38: 320.
  4. British National Formulary September 1995.
  5. Brumfitt W., Hamilton-Miller J.M.T. Consensus viewpoint on management of urinary infections. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1994; 33 (Supp A): 147–153.
  6. Brumfitt W., Pursell R. Double-blind trial to compare ampicillin, cephalexin,
    co-trimoxazole, and trimethoprim in treatment of urinary infection. BMJ 1972; 2: 673–676.
  7. Carlson K. J., Mulley A.G. Management of acute dysuria. A decision-analysis model of alternative strategies. Annals Int Med 1985; 102: 244–249.
  8. Co-trimoxazole, or just trimethoprim? Drug and Therapeutics Bulletin 1986; 24: 17–19.
  9. Hatton J., Hughes M., Raymond C.H. Management of bacterial urinary tract infections in adults. Ann Pharmacother 1994; 28: 1264–1272.
  10. Hooton T. M., Winter C., Tiu F., Stamm W.E. Randomized comparative trial and cost analysis of 3-day antimicrobial regimens for treatment of acute cystitis in women. JAMA 1995; 273: 41–45.
  11. M. Gill. Use of sulphonamides and trimethoprim today. Prescriber Feb. 5, 1995; 55–62.
  12. Magnús Ólafsson, Jóhann Ág. Sigurðsson. Vaxandi lyfjaónæmi við þvagfærasýkingar? (Increased antimicrobial resistance in urinary tract infections?). Læknablaðið 1996; 82: 66–70.
  13. Nicholle L. E. Urinary tract infection in the elderly. J Antimicrob Chemother 1994; 33 (Suppl. A): 99–109.
  14. Norrby S. R. Short-term treatment of uncomplicated lower urinary tract infections in women. Reviews of Infectious Diseases 1990; 12: 458–467.
  15. Reeves D. S. A perspective on the safety of antibacterials used to treat urinary tract infections. J Antimicrob Chemother 1994; 33 (Supp. A): 111–120.
  16. Stamm W.E., Hooton T.M. Management of urinary tract infections in adults. New Engl J Med 1993; 1328–1334.
  17. Swann R. A., Clark J. Antibiotic policies – relevance to general practitioner prescribing. Journal of Antimicrobial Chemotherapy 1994; 33 (Suppl. A): 131–135.
  18. Urinary tract infection. MeReC Bulletin 1995; 6: 29–32.


Frá ritstjóra:
Í nýlegri íslenskri rannsókn þar sem næmi baktería var kannað kom í ljós að E. Coli var sýkingarvaldur í 83% tilfella og fullt næmi var fyrir nítrófúrantóin í 99% en í 67% fyrir ampicillin og 87% fyrir trímetoprim. Ekki var fjallað um klínísk áhrif meðferðar og hafa verður í huga að ekki fer alltaf saman næmi og verkun í raun því lyfin ná miklu hærri styrk í þvagi en hægt er að ná við næmispróf. Ólafsson, Magnus et al. Urinary tract infections, antibiotic resistance and sales of antimicrobial drugs: An observational study of uncomplicated urinary tract infections in Icelandic women. Scand J Prim Helath Care 2000;18:35-38.


Unnið af Karli G Kristinssyni sýklasérfræðingi, Sigurði Helgasyni heimilislækni og Sigurði Guðmundssyni smitsjúkdómasérfræðingi
Unnið 1997