Nú lítur dagsins ljós 3. útgáfa af Lyfjavali sem að þessu sinni er gefin út á geisladiski, en vefútgáfan sem er uppfærð reglulega er aðgengileg á heimasíðu Landlæknisembættisins (http://www.landlaeknir.is).

Lyfjavali er ætlað að vera til stuðnings og handleiðslu allra starfandi lækna, jafnt á sjúkrahúsum, læknastofum sem á heilsugæslustöðvum. Ráðleggingar um lyfjaval eiga ekki að vera þvingun á hegðun og ákvörðunum heldur leið að góðri og skynsamlegri ákvarðanatöku, þar sem gætt er þarfa og hagsmuna sjúklingsins hverju sinni. Í öllum tilvikum er ætlast til að læknar kynni sér vel verkunarmáta, virkni, aukaverkanir, milliverkanir og annað sem skipt getur máli við notkun ákveðins lyfs.  Hver og einn læknir verður að beita eigin dómgreind við notkun leiðbeininga af þessu tagi því mat læknis á hvað telst viðeigandi meðferð vegur alltaf þyngst.

Eins og áður hafa margir lagt hönd á plóginn. Fleiri læknar hafa bæst í hóp þeirra sem vinna við gerð leiðbeininganna. Heimilislæknar eru í miklum meirihluta þeirra sem unnið hafa við leiðbeiningarnar. Í mörgum tilvikum hafa sérfræðingar komið beint að vinnunni eða álits og umsagnar sérfræðifélaganna hefur veið leitað áður en vinnu líkur.

 Leiðarljós þessarar vinnu er "evidence based medicine" og hefur það verið markmið að ekki sé mælt með neinni meðferð nema hún eigi sér stoð í vísindalegum rannsóknum. Til að þessi vinna skili árangri er mikilvægt að sátt sé um leiðbeiningarnar á vísindalegum forsendum, læknar noti þær og taki þátt í mótun þeirra.

Háum fjárhæðum er varið í að markaðsetja ný lyf. Miðað við það sem gerist í Noregi væru þetta um 500.000 á hvern íslenskan lækni á ári! Nokkur dæmi eru um að "ný og miklu betri lyf" hafi verið tekin snögglega af skrá vegna alvarlegra aukaverkana.
Því er aldrei of brýnt fyrir læknum að vera gagnrýnir á þær upplýsingar sem lúta að nýjum lyfjum - hvaðan sem þær koma. Niðurstaða óformlegrar könnunar sem gerð var meðal Norðurlandanna haustið 2000, sýndi að fyrir hverja krónu sem heilbrigðisyfirvöld eyða í upplýsingar um lyf eyða lyfjafyrirtækin um 300 krónum. Segja má að kostnaður vegna Lyfjavals sé stærsti hluti þessarar krónu hér á Íslandi. Enn vantar mikið á að heilbrigðisyfirvöld sinni upplýsingaskyldu en það er tilfinning okkar sem að Lyfjavali komum að læknar vilji í auknum mæli fá óháðar upplýsingar um lyf.

Sigurður Helgason, heimilisæknir Landlæknisembættið

Inga J. Arnardóttir, lyfjafræðingur TR.

Rannveig Einarsdóttir, lyfjafræðingur TR