ÞVAGFÆRASJÚKDÓMAR

Nýtt: Effective Health Care. Treating nocturnal enuresis. 2003 vol.8 no.2. Ný úttekt á meðferð undirmigu.

Undirmiga

Inngangur

Undirmiga er algengt vandamál. Tíðnin er um 8-10% meðal 6 ára barna.

Ári síðar eru 15% barnanna orðin þurr, án meðferðar.

Æskilegt er að skrá hve mikið barnið drekkur og hve oft það vætir rúm, áður en meðferð
er hafin.

Sjálfsagt er að draga úr vökvadrykkju á kvöldin.

Ekki er gert upp á milli rakaskynjara og lyfjameðferðar með desmopressin.

Ef fjölskyldusaga er jákvæð eru meiri líkur á árangri með desmopressin.

Samvinna, stuðningur, fræðsla (foreldrabæklingur) og gott eftirlit eru mikilvæg,
hvor meðferðin sem notuð er.

Meðferð

Hafa ber í huga við val á meðferð að hægt er að lækna undirmigu með rakaskynjara.
Meðferð með desmopressini heldur aftur af einkennunum þar til að undirmigan læknast af sjálfu sér.

Rakaskynjari - ýlutæki

Notaður í 6 - 8 -vikur. Betri árangur næst, ef tækið er notað í 2 vikur eftir að barnið er orðið þurrt.

Desmopressin

Nefúði; 10 - 40 míkrog fyrir svefn.

Töflur; (0,2 mg) 0,1 - 0,4 mg fyrir svefn.

Takmarka skal vökvadrykkju 1 klst. fyrir og 8 klst. eftir lyfjainntöku.

Lyfið skal nota í 3 mánuði, þá er tekin vikuhvíld og meðferð endurmetin.

Lyfið er hugsanlega hægt að nota tímabundið eftir þörfum.

Engar óyggjandi sannanir eru til fyrir því að desmopressin lækni undirmigu.
Sbr. Hjälmås K er al. Br J Urology (1998) 82:704-709 Long-term treatment with
desmopressin in children with primary monosymtomatic nocturnal enuresis:
an open multiple study.

Upplýsingar varðandi meðferð án lyfja

  • Sumar heilsugæslustöðvar eiga rakaskynjara og leigja út tímabundið.
  • Rakaskynjara er einnig hægt að fá leigðan hjá Remedíu. Leigan er 800.- kr á mánuði.
    Fólk þarf að kaupa mottuna og kostar hún 4.300.- kr (nóv. 98).
  • Austurbakki selur rakaskynjara og mottu/dýnu.
  • Hjálpartækjabankinn selur næturþjálfa (litlu tækin og kostar hann 6.999.- kr (nóv. 98).
    •

Athugasemdir
  • Þessar ráðleggingar gilda eingöngu fyrir börn sem væta sig bara á nóttunni
    "monosymptomatisk nocturnal enuresa".
  • Rannsaka þarf börn ítarlega sem einnig væta sig að degi til.
  • Desmopressin hefur yfirleitt fáar og vægar aukaverkanir (höfuðverk, ógleði,
    kviðverki, óþægindi í nefi og blóðnasir), en athygli skal vakin á því, að þó nokkrum tilfellum af vökvasöfnun, hyponatremíu og krömpum hefur verið lýst, jafnvel við lága skammta (10 - 20 mcg/dag.
  • Stundum hentar að nota rakaskynjara og desmopressin samtímis.

 

Heimildir

  1. Jóhannesdóttir IM, Stefánsson ML. Ósjálfráð þvaglát meðal skólabarna á Akureyri.
    Læknablaðið 1996; 82: 867-871.
  2. Järvelin MR et al. Enuresis in seven-years old children. Acta Pædiatr Scand 1988; 77:148-53
  3. Hjälmås K. Nattlig enures hos barn. Nord Med 1998; 113: 13-5
  4. Rittig S, Djuurhus JC. Enuresis nocturna - ny forskning I en gammel lidelse.
    Lægemagasinet 1997; 2: 4-5
  5. Houts AC, Berman JS, Abramson H. Effectiveness of psychological and pharmacological treatments for nocturnal enuresis. J Consult Clin Psychol
    1994; 62: 737-745.
  6. Hogg RJ, Husmann D. The Role of Family History in Predicting Response to Desmopressin in Nocturnal Enuresis. J Urol 1993; 150: 444-445.
  7. Forsythe WI, Butler RJ. Fifty years of enuretiv alarms. Arch Dis Child 1989;
    64: 879-85
  8. Järvelin MR et al. Screening of urinary tract abnormalities among day anda nightwetting children. Scan J Urol Nephrol 1990; 24: 181-89
  9. Hjälmås k, Hauson E, Hellshou AL, Kruses, Sillen U. Long term treatment with desmopressin in children with primary menosymtomatic nectural enuresis an open mulitple study. BJ Urology 1998; 82: 704-709.

Frá ritstjóra:

Nýlegar kerfisbundnar úttektir á gagnsemi lyfja við undirmigu sýndi að meðferðarárangur var takmarkaður. Úttekt á þríhringlaga geðdeyfðarlyfjum náði til allra tvíblindra slembaðaðra rannsókna og endanlegt mat var gert á safni 22 rannsókna sem náðu til 1100 barna. Engin áhrif voru merkjanleg eftir að meðferð lauk og svipaður árangur eða um ein þurr nótt af hverjum sjö var í öllum lyfjahópunum (imipramín, amitriptylín,viloxazín og desipramín). Árangur af desmopressín og þríhringlaga geðdeyfðarlyf var svipaður. Á sama hátt náði úttekt á desmopressín til 21 rannsóknar þar sem 948 börn voru meðhöndluð. Gæði margra rannsókna voru lítil og eins og að ofan þá var ekki merkjanlegur árangur eftir að meðferð lauk og fækkun blautra nátta var um ein af hverjum sjö. Aukaverkanir af desmopressín voru fátíðar en einkenni eins og ertingur í nefi og blóðnasir komu fyrir auk þess sem tilkynnt hefur verið um hættu vatnseitrun í kjölfar vatnsþambs fyrir svefn. Vara ætti sjúklinga og foreldra við þessu. Samanburður leiddi í ljós að rakaskynjari var áhrifaríkastur þegar litið var á langtímaárangur. Kostnaður við desmopressín er mestur þar næst við rakaskynjara en minnstur við þríhringlaga geðdeyfðarlyfin en þeim fylgja aftur flestar aukaverkanir. Glazener CMA, Evans JHC. Tricyclic and related drugs for nocturnal enuresis in children (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2, 2000. Oxford: Update Software. http://hiru.mcmaster.ca/cochrane/cochrane/revabstr/ab002117.htm Glazener CMA, Evans JHC. Desmopressin for nocturnal enuresis in children (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2, 2000. Oxford: Update Software. http://hiru.mcmaster.ca/cochrane/cochrane/revabstr/ab002112.htm

Unnið af Jóni B Þorsteinssyni, Michael Clausen og Reyni Þorsteinssyni
.
Unnið 1998/99