Taka ítarlega sögu um einkenni, neysluvenjur, lyf, annan lífsstíl og hagi.

Líkamsskoðun. Mikilvægt er að samkomulag og skilningur náist um meðferð og rannsóknir.

Læknir íhugi vel mismunagreiningu (gallsteina, magasár, starfrænar truflanir í vélinda o.s. frv.).

Rannsaka þarf sjúkling, sem fær einkenni eftir fimmtugt, hefur skýr hættumerki eða reynist
þurfa síendurtekna eða langa meðferð.

Til að meta bakflæðiseinkenni hjá sjúklingum sem hafa verið speglaðir en svara ekki viðeigandi meðferð.

Til að staðfesta óeðlilegt bakflæði í sjúklingum sem hafa ekki merki um bakflæði við speglun
á vélinda.

Mat fyrir og eftir aðgerð.

Til að meta sjúklinga með brjóstverki eftir að hjartakveisa hefur verið útilokuð.

Til að meta sjúklinga með króniskan hósta, hæsi, ræskingar, hálsbólgu, eyðingu á glerung
tanna og önnur háls-, nef- og eyrnaeinkenni sem ætla má að megi rekja til bakflæðis.

Til að meta sjúklinga með astmaeinkenni sem byrja á fullorðinsárum og ekki er hægt að
rekja til ofnæmis.

Til að staðfesta bakflæði hjá sjúklingum með greinileg merki um slíkt við speglun á vélinda.

Til að meta alkalískt bakflæði.

Til að staðfesta greiningu á achalasia eða vélindakrampa.

Til að greina hreyfingartruflanir í vélindanu sem tengdar eru kerfissjúkdómum s.s. bandvefssjúkdómum.

Til að ákvarða staðsetningu fyrir sýrustigskateter (pH elektróðu) við 24 klst. sýrustigsmælingu í vélinda.

Til að útiloka hreyfisjúkdóma í vélindanu fyrir antireflux aðgerð.

Til að meta sjúklinga með brjóstverki eftir útilokun hjartakveisu.

Til að meta sjúklinga með kyngingarerfiðleika þegar speglun eða röntgen-myndataka hefur verið gerð
og skýring hefur ekki fundist eða er óljós.

Til að meta sjúklinga með bakflæði.

Leggjum áherslu á það sem sjúklingur getur breytt í lífsstíl og neysluvenjum (áfengis- og tóbaksneyslu,
notkun bólgueyðandi gigtarlyfja, offitu og að hækka undir höfðagafli á rúmi svo eitthvað sé nefnt).
Oft er svigrúm til að reyna önnur ráð en lyf.

Sjálfsagt er að yfirfara bækling um bakflæði með sjúklingi í hvert sinn sem hann kemur í eftirlit.

Rétt er að hafa í huga að mörg lyf eru dýr og hafa margháttaðar aukaverkanir. Nákvæm greining er
forsenda fyrir notkun dýrra og kröftugra lyfja.

Þótt oft megi stilla lyfjameðferð í hóf, skal gæta þess að hún nægi til að halda einkennum niðri.

Endoskopisk stigun III-IV þýðir að sjúklingur þarf á mikilvirkustu lyfjunum að halda. Íhuga fylgikvilla
eins og blæðingar og þrengsli, sem geta hlotist af, ef sjúklingur fær ekki fullnægjandi meðferð.

Að öðru leyti vísast til bæklings um bakflæði sem ætlaður er fyrir sjúklinga.

Antacida og lyf gegn bakflæði i (algínsýra) duga oft ágætlega ásamt breytingum á lífsstíl.
Þau eru ódýr og örugg.

H-2-hemlar koma ákveðið til greina í stað mikilvirkari lyfja vegna verðmunar auk þess sem
langvarandi, kröftug sýruhemlun getur haft óæskileg áhrif.

Prókínetísk lyf. Óvissa er um sess þessara lyfja en þau koma til greina ein sér, eða með öðrum.

Prótónpumpu-hemlar. Notuð í erfiðari og króniskum veikindum, þar sem önnur meðferð er fullreynd.
Kjörlyf í svæsinni vélindisbólgu (stig III–IV).

Antacida aukaverkanir: Breytingar á hægðum. Ókostir varðandi frásog járns og tetracýclíns.

Címetidín milliverkanir: Aukin virkni lyfja á borð við díkúmaról, flogaveikilyf, teófyllamín,
metóprólól og própranólól.

Ómeprazól og lansóprazól: Gæta þarf varúðar við langtímanotkun þessara lyfja. Ath. milliverkanir
við díazepam, warfarín, fenýtóín.

Skurðaðgerð (fundoplikatio) er í langflestum tilfellum hægt að gera um kviðsjá. Ábendingar eru:

• Þörf á stöðugri, langtíma mikilvirkri lyfjameðferð.
• Fylgikvillar bakflæðis: Vélindissár, vélindisþrengsli, Barrets (intestinal metapalsia) eða aspiration.
• Til að bæta lífsgæði ungs fólks.

Heimildir

1. Colin-Jones D.G. Gastro-oesophageal reflux disease. Prescibers´ Journal Vol. 36 No. 2: 66–72.
2. DeVault K.R., Castell D.O. Guidelines for the diagnosis and treatment of gastroesophageal reflux disease.
   Arch Intern Med Nov 13, 1995; 155: 2165–2173.
3. Heading R. C. Long-term management of gastroesophagal reflux disease. Scandinavian Journal of
   Gastroenterology 1995; 213: 25–30.
4. Heartburn. Hints on dealing with the discomfort. Am Academy of Family Physician 1994.
5. Kahrilas P.J. Gastroesophagal reflux disease. Jama Sept. 25, 1996; 276: 983–988.
6. Keys to diagnosis and management of GERD. Prevalence, symptoms, and manifestations of GERD.
   American College of Gastroenterology 1995; 155: 2165–2173.
7. Kitchin L.I., Castell D.O. Rationale and efficacy of conservative therapy for gastroesophagal reflux
   disease. Arch Intern Med March 1991; Vol. 151: 448–454.
8. Pope C.E. Acid-reflux disorders. NEJM Sept. 8, 1994.
9. Richardson W.S., Trus T.L., Hunter J.G. Laparoscopic antireflux surgery. Surgical Clinics of
   North America June 1996; 76: 437–450.
10. The Royal College of General Practitioners. Practice Formulary 1994.
11. Vigneri, R. Termini etc. A comparison of five maintenance therapies for reflux esophagitis.
    The New England Journal of Medicine Oct. 26, 1995.
12. Weinberg D. S., Kadish S. L. The diagnosis and management of gastroesophagal reflux disease.
    Medical Clinics of North America March 1996; 80(2): 411–429.