|
LYFJAÁVÍSANIR
Lyfjaávísanir til aldraðra
Inngangur
Aldraðir eru misleitur
hópur frá þeim hraustu til þeirra sem hafa marga sjúkdóma.
Mikill einstaklingsmunur.
Háaldraðir (eldri en 80 ára) eru í sérstakri hættu.
Það er skylda okkar að þekkja breytingar sem geta átt sér stað hjá öldruðum.
Veikindi geta breytt líkamsstarfsemi mikið og þegar saman fara
veikindi og hár aldur
er sérstakrar aðgátar þörf.
Almennt má segja með vaxandi aldri
-
Minnkar munnvatnsmyndun.
- Kynging er stundum erfiðari.
- Eggjahvíta í blóði minnkar nokkuð (minni binding lyfja og því aukinn
styrkur virks lyfs í umferð).
- Umbrot/útskilnaður lyfja minnkar oftast.
- Fituhlutfall eykst, sem breytir dreifirými fituleysanlegra lyfja.
- Lyfhrif sumra lyfja breytast.
Farið yfir lyfjaávísanir með eftirfarandi í huga
-
Er lyfsins enn þörf?
- Er lyfið tekið rétt?
- Hafa aukaverkanir komið fram?
Hafið í huga þegar lyfi er ávísað
-
Þarf að minnka skammta?
- Er stutt milli verkunar og eiturverkunar?
- Hvernig útskilst lyfið og hvaða milliverkanir geta orðið?
Notum lyf sem við þekkjum vel, eru örugg og ekki gjörn á milliverkanir
Athugasemdir
- Höldum lyfjaávísunum eins einföldum og mögulegt er.
- Notum sem fæst lyf. Því fleiri lyf, því meiri hætta á aukaverkunum
og að
lyfjum sé ruglað saman.
- Útvegum aðstoð við lyfjaskömmtun ef með þarf.
- Hvetjum til notkunar á lyfjaboxum.
- Hvetjum fólk til að borða reglulega, hollan mat við hæfi hvers
og eins.
- Göngum úr skugga um að lyfin séu notuð rétt og merkingar séu
skýrar.
- Forðumst blönduð og langvirk lyfjaform.
- Öll lyf, sem ekki eru notuð við langvinnum sjúkdómum s.s. svefnlyf
og verkjalyf,
er rétt að ávísa í takmarkaðan tíma í einu og endurmeta síða
þörf reglulega.
- Forðumst að nota bólgueyðandi gigtarlyf, sem verkjalyf.
Frá ritstjóra:
Vegna þess hve mikið vandamál milliverkanir lyfja
skapa er rétt að benda á mjög góða greinagerð um þetta.
Drug interactions in general practice. MeReC 1999; vol 10 no 4. http://www.npc.co.uk
/(fara á slóðann "bulletin index")
Unnið 1997 af Sigurði Helgasyni og Jóni Eyjólfi Jónssyni.
Endurbætt í desember 1999 af sömu auk Pálma V Jónssonar
|