GÁTTAFLÖKT - HEILABLÓÐFALL

Kafli þessi var endurskoðaður í heild sinni og í kjölfarið birtar klínískar leibðeiningar um efnið á vef landlæknis haustið 2001. Við vísum í þær leiðbeiningar og stuðningsefni sem finna má á þeirri síðu. http://www.landlaeknir.is/template1.asp?pageid=307

Inngangur

Gáttaflökt er ein af algengustu orsökum heilablóðfalls og er blóðþynningarmeðferð sjúklinga með gáttaflökt ein mikilvirkasta leiðin til að hindra heilablóðfall. Meðferð sem mælt er með til að fyrirbyggja heilablóðfall hjá sjúklingum með langvarandi eða endurtekið gáttaflökt

SIGN (Scottish Intercollegiate Guideline Network) "evidence based" leiðbeiningar um "Antithrombotic" meðferð voru gefnar út 1999.

Skoskar leiðbeiningar um blóðsegavarnandi meðferð (pdf)
Stytt útgáfa (pdf) mars 1999
 

Lyfjaval

 
  Aldur sjúklings Áhættuþáttur Meðferð
  < 65 ára Enginn Acetylsalisylsýra 150 - 325 mg/dag
Til staðar einn eða fleiri   Warfarin: INR 2.0-3.0
  > 65 ára Með eða án Warfarin: INR 2.0 - 3.0
 

Áhættuþættir fyrir heilablóðfalli sem getið er hér að ofan eru:

  • Hár blóðþrýstingur
  • Fyrri saga um heilablóðfall ( TIA eða Stroke )
  • Sykursýki
  • Hjartabilun
  • Þykknaður eða víkkaður vinstri slegill.
  • Víkkuð vinstri gátt.
  • Mitrallokuþrengsli
  • Kransæðasjúkdómur
  • Gerviloka
  • Ofstarfsemi skjaldkirtils án fullnægjandi meðhöndlunar.

 Frábendingar við blóðþynningu með Warfarin:

Algjörar:

  • Sár eða blæðing í meltingarveg.
  • Þungun
  • Nýleg skurðaðgerð á augum eða miðtaugakerfi

Afstæðar:

  • Líkur á ófullnægjandi meðferðarheldni
  • Áfengissýki
  • Storkugallar
  • Saga um sár eða blæðingu í meltingarveg.
  • Alvarleg nýrnabilun
  • Alvarleg lifrarbilun
  • Dettni og sjúkdómar sem valda henni.

Athugasemdir

Mikilvægt er að halda blóðþynningunni á INR bilinu 2 - 3. Ef INR fer undir 2 takmarkast ávinningur blóðþynningarinnar verulega. Ef INR fer yfir 4 eykst hættan á blæðingum hröðum skrefum.

Blæðingarhætta hjá sjúklingum á blóðþynningu vex nokkuð með aldri.
Hættan á heilablóðfalli samfara gáttaflökti vex hinsvegar ennþá hraðar. Ávinningurinn af blóðþynningunni er því einnig verulegur á háum aldri ef henni er rétt stýrt og meðferðarheldni er góð.

Mikilvægt er að hafa í huga að blóðþynningarmeðferð sem hafin er þarf að vera til sífeldrar endurskoðunar. Þannig ber að hætta blóðþynningu ef nýjar frábendingar koma í ljós hjá sjúklingnum þó gáttaflöktið haldi áfram.

Heimildir:

  1. Wheeldon NM. Atrial fibrillation and anticoagulant therapy. Review. Eur Heart J 1995;16:302-12.
  2. Wolf PA, Singer DE. Preventing stroke in atrial fibrillation. Am Fam Phys 1997; 56:2242-50.
  3. Wolf PA. Prevention of stroke. Lancet 1998;352:15-18.
  4. Howard PA, Duncan PW. Primary stroke prevention in nonvalvular atrial fibrillation: implementing the clinical trial findings. The Ann of pharmacotherapy 1997;31:1187-96.
  5. O´Connel JE, Gray CS. Atrial fibrillation and stroke prevention in the community. Age Ageing 1996;25:307-09.
  6. Sacco RL. Identifying patient populations at high risk for stroke. Neurology 1998; 51:27-30.
  7. Giardina E-GV. Atrial fibrillation and stroke: Elucidating a newly discovered risk factor. Am J. Cardiol 1997;80:11D-18D.
  8. Fihn SD et al. The risk for and severity of bleeding complications in elderly patients treated with warfarin.Ann Intern Med. 1996;124:970-79.
  9. Atrial Fibrillation Investigators. Risk factors for stroke and efficacy of antithrombotic therapy in atrial fibrillation.
    Analysis of pooled data from five randomized controlled trials. Arch Intern Med 1994;154:1449-57.
  10. Hylek EM et al. An analysis of the lowest effective intensity of prophylactic anticoagulation for patients with
    nonrheumatic atrial fibrillation. N Engl J Med 1996; 335:540-6.
Unnið 1999 af Hauki Valdemarssyni heimilislækni, Ingólfi Kristjánssyni heimilislækni, Guðmundi Þorgeirssyni hjartalækni og Pálma V Jónssyni öldrunarlækni. Er í endurskoðun og þá einkum með t.t. nýútkominna leiðbeininga ("evidence base") frá SIGN (no 36 1999 "Antithrombotic therapy").