Skođiđ bćkling fyrir almenning um ţetta efni

.

Fyrsta međferđ: Í flestum tilvikum ţarf ekki ađ nota veirulyf. Notiđ verkjalyf snemma og jafnvel
ţríhringlaga geđdeyfđarlyf í lágum skömmtum ef verkir eru vandamál.

Til ađ međferđ međ veirulyfi virki ţarf hún ađ hefjast < 72 klukkustunda frá byrjun útbrota.

Inngangur

• Áhrif acíklóvírs, famcíklóvírs og valacíklóvírs á langvinna verki eru enn óljós og ekki fullkönnuđ.
• Valacíklóvír er forlyf acíklóvír og er skömmtun auđveldari eđa ţrisvar á dag.
• Famcíklóvír verkar á mjög svipađan hátt og acíklóvír og valacíklóvír.

Hlutverk prednisólons er enn óljóst en ein nýleg tvíblind rannsókn sýndi ađ ţađ jók lífsgćđi ţegar ţađ var gefiđ međ acíklóvír. Engin tvíblind rannsókn hefur veriđ gerđ á prednisólon međ valacíklóvír eđa famcíklóvír.

Ungir fullorđnir (<60 ára)

Í flestum tilvikum eru óţćgindi vćg og veirulyfjameđferđ óţörf. Tíđni langvinnra verkja í kjölfar ristils á ţessum aldri er lág og óvísst ađ veirulyfin breyti ţar nokkru um. Sjúklingur sem leitar lćknis <72 klukkustunda frá byrjun útbrota og hefur verulega eđa mikla verki og / eđa mikil útbrot hefur hugsanlega gagn af veirulyfjameđferđ.

Eldra fólk (60 ára og eldri)
Í ţessum aldurshóp eru sjúklingar oft međ veruleg óţćgindi og líkur á langvinnun verkjum veruleg (um 40% eru međ einhverja verki 1 mánuđi eftir ađ útbrot byrja og um 20% eftir 3 mánuđi) og ţví er oftar ástćđa til ađ nota veirulyf en hjá yngra fólki. Ekki ćtti ađ nota aldur eingöngu sem ástćđu til ađ nota veirulyf. Stór hópur ţessa sjúklinga hefur lítil eđa óveruleg óţćgindi og hefur lítinn sem engann ávinning af veirulyfi.

Ristill á augnsvćđi hjá annars heilbrigđu fólki,,ophthalmic Herpes zoster in immunocompetent
patients"

Ţótt liđnar séu > 72 klukkustundir frá byrjun útbrota er rétt ađ nota veirulyf (allt upp í 5 daga frá
byrjun útbrota).

1. Veirulyf - annađ val.

Acíklóvír	800mg x 5 í 7 daga.
eđa
Valacíklóvír	1000mg x3 í 7daga.

2. Veirulyf - annađ val.

Famcíklóvír

250 til 500mg x3 í 7 daga.

Athugasemdir

Áhrif veirulyfja á ađ flýta húđbata er einnig mjög óveruleg. Í sumum rannsóknum hefur fundist tölfrćđilega
marktćkur ávinningur en klínískt mikilvćgur ávinningur er ólíklegur.

Heimildir

Helgason S, Pétursson G, Gudmundsson S, Sigurdsson JA. Prevalence of postherpetic neuralgia after a first episode of herpes zoster: prospective study with long term follow up. BMJ 2000; 321: 794-796

British National Formulary No35(march) 1998 pp 274-276.

Beutner KR, Friedman DJ, Forszpaniak C, Andersen PL, Wood MJ. Valacyclovir compared with
acyclovir for improved therapy for herpes zoster in immunocompetent adults. Antimicrob Agents
Chemother 1995;39:1546-53.

Valaciclovir. Prescrire International 1997;6:72-73.

Valaciclovir in herpes zoster ophthalmicus. Prescrire International 1999;8:75-76.

Heimild sem á eftir ađ setja inn Journal of Family Practice. 1999

Tyring S, Barbarash RA, Nahlik JE, Cunningham A, Marley J, Heng M, et al. Famciclovir for the treatment
of acute herpes zoster: effects on acute disease and postherpetic neuralgia: a randomized, double-blind,
placebo-controlled trial. Ann Intern Med 1995;123:89-96.

Crooks RJ, Jones DA, Fiddian AP. Zoster-associated chronic pain: an overview of clinical trials with
acyclovir. Scand J Infect Dis 1991;suppl 78:62-8.

Huff JC, Drucker JL, Clemmer A, Laskin OL, Connor JD, Bryson YJ, et al. Effect of oral acyclovir on
pain resolution in herpes zoster: a reanalysis. J Med Virol 1993;supp1:93-6.

Lancaster T, Silagy C, Gray S. Primary care management of acute herpes zoster: systematic review
of evidence from randomized controlled trials. Br J Gen Pract 1995;45:39-45.

Whitley RJ, Weiss H, Gnann JW, Tyring S, Mertz GJ, Pappas PG, et al. Acyclovir with and without
prednisone for the treatment of herpes zoster: a randomized, placebo-controlled trial. Ann Intern
Med 1996;125:376-83.

Kost RG, Straus SE. Postherpetic neuralgia--pathogenesis, treatment, and prevention. N Engl J Med
1996;335:32-42.

Max MB. Treatment of post-herpetic neuralgia: antidepressants. Ann Neurol 1994;35:S50-3.

Rowbotham MC, Davies PS, Fields HL. Topical lidocaine gel relieves postherpetic neuralgia.
Ann Neurol 1995;37:246-53.

Zhang WY, Po ALW. The effectiveness of topically applied capsaicin: a meta-analysis.
Eur J Clin Pharmacol 1994;46:517-22.

Stow PJ, Glynn CJ, Minor B. EMLA cream in the treatment of post-herpetic neuralgia.
Efficacy and pharmacokinetic profile. Pain 1989;39:301-5.

Mamdani FS. Pharmacologic management of herpes zoster and postherpetic neuralgia.
Can Fam Physician 1994;40:321-32.

Hope-Simpson RE. The nature of herpes zoster: A long-term study and a new hypothesis.
Proc R Soc Med 1965;58:9-20.

Ragozzino MW, Melton LJ, Kurland LT, Chu CP, Perry HO. Population-based study of herpes
zoster and its sequelae. Medicine (Baltimore)1982;61(5):310-6.

Christensen P, Nřrrelund N. Herpes zoster in general practice. Ugeskr Laeger 1985;147:3401-3.

Wurzel CL, Kahan J, Heitler M, Rubin LG. Prognosis of herpes zoster in healthy children.
Am J Dis Child 1986;140:477-8.

Helgason S, Sigurdsson JA, Gudmundsson S. The clinical course of herpes zoster:
a prospective study in primary care. Eur J Gen Pract 1996;2:12-6.

Petursson G, Helgason S, Guđmundsson S, Agustsson J. Herpes zoster in children and
adolescents. Pediatr Infect Dis J, 1998;17:905-8.

Wilson JB. Thirty one years of herpes zoster in a rural practice. Br Med J 1986;293:1349-51.

Hope-Simpson RE. Postherpetic neuralgia. J R Coll Gen Pract 1975;25:571-5.

Trollor J. Herpes zoster in general practice. Aust Fam Phys 1987;16(8):1133-40.

McKendrick MW, McGill JI, White JE, Wood MJ. Oral acyclovir in acute herpes zoster.
Br Med J 1986;293:1529-32.

Wood MJ, Johnson RF, McKendrick MW, Taylor J, Mandal BK, Crooks J.
A randomized trial of acyclovir for 7 days or 21 days with and without prednisolone
for treatment of acute herpes zoster. N Engl J Med 1994;330:896-900.

McKendrick MW, McGill JI, Wood MJ. Lack of effect of acyclovir on postherpetic neuralgia.
Br Med J 1989;298:431.

Hoang-Xuan T, Büchi ER, Herport CP, Denis J, Frot P, Thénault S and Pouliquenet
Y. Oral acyclovir for herpes zoster ophthalmicus. Ophthalmology1992;99:1062-71.

Cobo LM, Foulks GN, Liesegang T, Lass J, Sutphin JE, Wilhelmus K, et al. Oral acyclovir
in the treatment of acute herpes zoster ophthalmicus. Opthalmology 1986;93:763-70.

Bowsher D. The management of postherpetic neuralgia. Postgrad Med J 1997;73:623-629

Ráđleggingar frá Laekemedelsverket í Svíţjóđ. Unniđ af sćnskum og norskum lćknum
á vegum heilbrigđisyfirvalda. http://www.mpa.se/ 
Síđan ţarf ađ velja workshop Uppfćrt í júní 1998.

Bandolier sem er ,,evidence based" rit birt mánađarlega á vegum NHS í
Bretlandi og er ókeypis á veraldarvefnum.
http://www.jr2.ox.ac.uk/Bandolier/band65/b65-2.html Júlí 1999.

Lyfjaval 1999