SMITSJÚKDÓMAR

 

Ferðamannaniðurgangur: Meðferð við kasti

 

1. Fyrsta val

Mikilvægt er að drekka vel. Ráðlagðar eru tilbúnar blöndur eða duft til
upplausnar í þessum tilgangi.


2. Lyf til vara.

Þegar ferðamannaniðurgangur er verulegur eða svæsinn (meira en vægur).


Trímetoprim/
sulfametoxazól
Sterkar: 160/800 mg 1 tafla tvisvar á
dag í 3 - 5 daga.
eða
Ófloxacín

300 mg tvisvar á dag í 3 - 5 daga
eða
Cíprófloxacín

500 mg tvisvar á dag í 3 - 5 daga eða í einum skammti einu sinni.
og með einhverjum
af ofantöldum
sýklalyfjum
lóperamíð (Imodium 2mg® ) 4 mg hleðsluskammtur og síðan 2 mg eftir hvern niðurgang en þó mest 16 mg (8 töflur) á dag.

Athugasemdir

  • Með ferðamannaniðurgang er átt við skyndilegann niðurgang oftast vatnsþunnann en ekki blóðugann. Meðgöngutíminn er 4-8 dagar og niðurgangur varir oftast í 3-4 daga. Hjá helming sjúklinga fylgja kviðverkir og þriðjungur fær ógleði og uppköst. Um 10% fá hitavellu.
  • Við langvinnan niðurgang eða blóðugann eða ef hiti er hár ætti að hafa í huga alvarlegri sýkingar.
  • Gott er að nota leiðbeiningar frá Landspítalanum um sýnatöku og fleira og má finna þær hér http://www.rsp.is/syklafr/handbok/synataka.htm
  • Miklu máli skiptir að vökvatekja sé næg hver sem önnur meðferð er. WHO blandan inniheldur NaCl 3,5gr/L, KCl 1,5gr/L, glúkósa 20gr/L og natríumbíkarbónat 2,5gr/L. Þessi blanda er vel fáanleg en annars hægt að blanda hana á eftirfarandi hátt: Út í 1 L af soðnu vatni er bætt hálfri teskeið af borðsalti, hálfri teskeið af matarsóda, tvær til 3 matskeiðar af sykri og til að fá KCl fjóðung úr teskeið af gervisalti eða ávaxtasafa.
  • Rétt er að benda á upplýsingar frá CDC sem eru endurskoðaðar reglulega og finnast á veraldarvefnum: http://www.cdc.gov/travel/foodwatr.htm. Á sama stað eru upplýsingar ætlaðar læknum og sjúklingum um mismunandi sjúkdóma http://www.cdc.gov/health/diseases.htm . Einkum er upplýsingasíða um kampýlóbakter hagnýtar nú http://www.cdc.gov/ncidod/diseases/bacter/campyfaq.htm
 

 

Þessar ráðleggingar taka ekki til barna en hjá þeim skiptir rétt vökvun höfuðmáli og ekki ætti að nota lóperamíð eða önnur stoppandi lyf við bráðum niðurgang hjá börnum.

 


Heimildir

 
  1. The Medical Letter 1998;40:47-50
  2. British National Formulary No35(march) 1998 pp 41, 533.
  3. Avery ME, Snyder JD. Oral therapy for acute diarrhea: the underused simple solution. N Engl J Med 1990;323:891-4.
  4. Guerrant RL, Bobak DA. Bacterial and protozoal gastroenteritis. N Engl J Med 1991;325:327-40.
  5. Statement on travellers’ diarrhea. Can Med Assoc J 1995;152:205-8.
  6. Thornton SA, Wignall SF, Kilpatrick ME, Bourgeois AL, Gardiner C, Batchelor RA, et al. Norfloxacin compared to trimethoprim/sulfamethoxazole for the treatment of travelers’ diarrhea among U.S. military personnel deployed to South America and West Africa. Milit Med 1992;157:55-8.
  7. Wiström J, Jertborn M, Ekwall E, Norlin K, Söderquist B, Strömberg A, et al. Empiric treatment of acute diarrheal disease with norfloxacin: a randomized, placebo-controlled study. Ann Intern Med 1992;117:202-8.
  8. Keystone J. Single-dose treatment for travellers’ diarrhoea. Lancet 1994;344:1520-1.
  9. Salam I, Katelaris P, Leigh-Smith S, Farthing MJG. Randomised trial of single-dose ciprofloxacin for travellers’ diarrhoea. Lancet 1994;344:1537-9.
  10. Taylor DN, Sanchez JL, Candler W, Thornton S, McQueen C, Echeverria P. Treatment of travelers’ diarrhea: ciprofloxacin plus loperamide compared with ciprofloxacin alone: a placebo-controlled, randomized trial. Ann Intern Med 1991;114:731-4.
  11. Petruccelli BP, Murphy GS, Sanchez JL, Walz S, DeFraites R, Gelnett J, et al. Treatment of travelers’ diarrhea with ciprofloxacin and loperamide. J Infect Dis 1992;165:557-60.
  12. Murphy GS, Bodhidatta L, Echeverria P, Tansuphaswadikul S, Hoge CW, Imlarp S, et al. Ciprofloxacin and loperamide in the treatment of bacillary dysentery. Ann Intern Med 1993;118:582-6.
  13. De Bruyn G, Hahn S, Borwick A. Antibiotic treatment for travellers' diarrhoea (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 3, 2000. Oxford: Update Software. http://hiru.mcmaster.ca/cochrane/cochrane/revabstr/ab002242.htm

 


Frá ritstjóra: Vinnhópur um smitsjúkdóma á vegum Cochrane samtakanna birti 21 maí 2000 kerfisbundið yfirlit um gagnsemi
sýklalyfja við "ferðamannaniðurgang": De Bruyn G, Hahn S, Borwick A. Antibiotic treatment for travellers' diarrhoea
(Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 3, 2000. Oxford:
Update Software. http://hiru.mcmaster.ca/cochrane/cochrane/revabstr/ab002242.htm
Unnið af Sigurði Helgasyni heimilislækni, Haraldi Briem og Sigurði Guðmundssyni smitsjúkdómalæknum.
Unnið 1998/99