Bráð skútabólga

 

Kafli þessi er í endurskoðun en bent er á nýlegar leiðbeiningar
unnar af Alberta Medical Association í Kanada
http://www.albertadoctors.org/resources/guidelines.html eða
http://www.albertadoctors.org/resources/infectious.html undir
titlinum "Diagnosis and management of acute bacterial sinusitis"
frá júní 2000 (10 bls)

 

Fyrsta meðferð

1. Fyrsta meðferð hjá sjúklingi með nýleg, væg einkenni er íhaldssöm. Bíða má með sýklalyf

 

2. Penicillín
amoxicillin
Fullorðnir 500 mg x 3 á dag í 10 daga
Börn 50 mg/kg á dag,
deilt í 3 skammta í 10–14 daga

3. Við penicillínofnæmi

doxycýklín
Fullorðnir 100 mg x 2 fyrsta daginn,
síðan 100 mg á dag í 8 daga
azitrómýcín
Fullorðnir 250 mg x 2 fyrsta daginn,
síðan 250 mg á dag í 4 daga
erythromycin
Börn 40 mg/kg á dag,
deilt 2 skammta í 10–14 daga

Önnur meðferð

amoxicillín-klavúlan
Fullorðnir 500 mg x 3 á dag í 10 daga
Börn 40–50 mg/kg á dag,
deilt í 3 skammta
doxycýklín
Fullorðnir 100 mg x 2 fyrsta daginn,
síðan 100 mg á dag í 8 daga
cefúroxím axetíl
Fullorðnir 250 mg x 2 á dag í 10 daga
Börn 25 mg/kg á dag,
deilt í 2 skammta

 

Athugasemdir
  • Ofgreindur sjúkdómur. Um helmingur þeirra sem hafa klínísk einkenni reynast ekki hafa sjúkdóminn
    þegar nánar er að gáð.
  • Stórum hluta sjúklinga með staðfestan sjúkdóm batnar án sýklalyfja.

Heimildir

  1. Arason V. A., Kristinsson K. G., Sigurðsson J. Á., Stefánsdóttir G., Mölstad S., Guðmundsson S.
    Do antimicrobials increase the carriage rate of penicillin resistant pneumococci in children? Cross
    sectional prevalence study. BMJ 1996; 313: 387–391.
  2. Evans K. L. Diagnosis and management of sinusitis. BMJ 1994; 309: 1415–1422.
  3. Karl G. Kristinsson sýklafræðingur og Þórólfur Guðnason barnalæknir, persónulegar upplýsingar.
  4. Lindbæk M., Hjortdal P., Johansen U. L. H. Randomised, double blind, placebo controlled trial of penicillin
    V and amoxycillin in treatment of acute sinus infections in adults. BMJ 1996; 313: 325–329.
  5. Þórólfur Guðnason, Jón Steinar Jónsson. Skútabólga hjá börnum – yfirlitsgrein. Læknablaðið 1993; 79: 151–156.

Unnið af Vilhjálmi A. Arasyni heimilislækni, Skúla Gunnarssyni heimilislækni, Þórði G. Ólafssyni heimilislækni, Ólafi Stefánssyni heimilislækni, Karli G. Kristinssyni sýklasérfræðing, Sigurði Helgasyni heimilislækni og Sigurði Guðumundssyni smitsjúkdómasérfræðing.

Frá ritstjóra:

Nýlega var skipaður vinnuhópur á vegum landlæknis um þetta efni. Áætlað er að vinna klínískar leiðbeiningar um meðferð eyrnabólgu og skútabólgu. í hópnum eru Friðrik Guðbrandsson háls nef og eyrnalæknir, Karl G Kristinsson sýklasérfræðingur, Viljhálmu A Arason heimilislæknir og Þórólfur Guðnason barnalæknir.

Vinnhópur um öndunarfærasjúkdóma á vegum Cochrane samtakanna endurskoðaði 21 janúar 2000 kafla um sýklalyf við kinnholubólgu. Þar er niðurstaðan að vísindalegur stuðningur við sýklalyf hjá einstaklingum með staðfesta kinnholubólgu (maxillar sinusit) sé takmarkaður en þó helst mælt með penicillin eða amoxicillin í 7 til 14 daga. Vega þarf vandlega kosti og galla lyfjameðferðar í ljósi aukaverkana og takmarkaðs árangurs. http://hiru.mcmaster.ca/cochrane/cochrane/revabstr/g090index.htm Williams Jr. JW, Aguilar C, Makela M, Cornell J, Holleman DR, Chiquette E, Simel DL. Antibiotics for acute maxillary sinusitis (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 3, 2000. Oxford: Update Software.
Unnið 1997