Bráð eyrnabólga hjá börnum

   

Sjá neðst á síðu viðbætur frá ritstjóra í maí 2003.

Inngangur

Ekki er nauðsynlegt að meðhöndla vægar eyrnabólgur með sýklalyfjum nema hjá börnum á fyrsta ári.

Frekar skal ráðleggja eftirlit á næstu dögum þar sem flestar vægar eyrnabólgur lagast af sjálfu sér.

Beita skal sýklalyfjameðferð ef einkenni fara versnandi eða ef þau verða þrálát.

Aldrei skal meðhöndla otitis simplex (roða á hljóðhimnu án vökva í miðeyra) með sýklalyfjum.

Fyrsta meðferð

1. Ráðleggja má til að byrja með verkjalyf (paracetamolum) og nefdropa.

 

2. Penicillín
amoxicillín 40–50 mg/kg á dag,
deilt í 3 skammta í 5 daga

3. Við penicillínofnæmi

erytrómýcín 40 mg/kg á dag,
deilt í 2 skammta í 5 daga
trímetóprim/
súlfametoxazól		 6+30 mg/kg (0,75 ml mixt./kg)
á dag, deilt í 2 skammta í 5 daga

Önnur meðferð

Sýklalyf til vara

amoxicíllín-klavúlanat 40 mg/kg á dag,
deilt í 3 skammta í 5 daga
cefúroxím axetíl 20–30 mg/kg á dag,
deilt í 2 skammta í 5 daga

Athugasemdir
  • Vísa skal börnum til háls- nef- og eyrnalæknis ef um er að ræða endurteknar eyrnabólgur
    (oftar en þrisvar með stuttu millibili) og/eða vökvasöfnun í miðeyra lengur en 3 mánuði samfellt.
  • Fyrr skal vísa börnum innan 6 mánaða aldurs til HNE og þeim sem hafa mikil einkenni, svo
    sem viðvarandi næturóværð.
    •
  • Sé sjúklingur með eyrnabólgu þrátt fyrir 2–3 sýklalyfjameðferðir í röð þarf að gera hljóðhimnuástungu og rækta.
  1. Arason V. A., Kristinsson K. G., Sigurðsson J. Á., Stefánsdóttir G., Mölstad
    S., Guðmundsson S. Do antimicrobials increase the carriage rate of penicillin resistant
    pneumococci in children?Cross sectional prevalence study. BMJ 1996; 313: 387–391.
  2. Rosefeld R. M. et al. Clinical efficacy of antimicrobial drugs for acut otitis media:
    Metaanalysis of 5400 children from thirthy-three randomized trials.
    J Pediatr 1994; 124: 355–367.
    3.

Unnið 1997 af Vilhjálmi A. Arasyni heimilislækni, Skúla Gunnarssyni heimilislækni, Þórði G. Ólafssyni heimilislækni, Ólafi Stefánssyni heimilislækni, Karli G. Kristinssyni sýklafræðing og Sigurði Guðmundssyni smitsjúkdómalækni.

Frá ritstjóra 1 maí 2003:

Árið 2001 var stfonaður vinnuhópur á vegum landlæknis um þetta efni en í lok árs 2002 var hópurinn endurnýjaður. Í hópnum eru heimilislæknarnir Arnar Guðmundsson, Ágúst Oddsson, Gylfi Haraldsson, Pétur Skarphéðinsson, Sigurður Helgason og Viljhálmu A Arason (formaður). Faglegir ráðgjafar/umsagnaraðilar eru Friðrik Guðbrandsson háls nef og eyrnalæknir, Karl G Kristinsson sýklasérfræðingur, Ragnheiður Elísdóttir barnalæknir og Þórólfur Guðnason barnalæknir.

Rétt að benda á leiðbeiningar unnar í anda gagnreyndrar læknisfræði (evidence based) um greiningur og meðferð eyrnabólgu af Scottish Intercollegiate Guideline Network (SIGN): Diagnosis and management of childhood otitis media in primary care. Febrúar 2003. http://www.sign.ac.uk/guidelines/published/numlist.html
Kanadíska barnalæknafélagið (Canadian Pediatric Society) gaf út leiðbeiningar um sýklalyfjagföf hjá börnum með bráða eyrnabólgu 1998 og endurskoðaðar í apríl 2002. http://www.cps.ca/english/statements/ID/id97-03.htm

Vinnhópur um öndunarfærasjúkdóma á vegum Cochrane samtakanna endurskoðar reglulega kerfisbundið yfirlit um efnið og síðasta umtalsverða breyting var gerð 28 apríl 2000. Þar er niðurstaðan að lyf veiti mjög takamarkaðann ávinning og þar sem flest tilvik lagist af sjálfu sér verði að vega vandlega kosti og galla lyfjameðferðar. Glasziou PP,Del Mar CB, Sanders SL, Hayem M,. Antibiotics for acute otitis media in children (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2, 2003. Oxford: Update Software. http://www.update-software.com/abstracts/ab000219.htm

Heimildir

  1. SIGN (2003) Diagnosis and management of childhood otitis media in primary care: a national clinical guideline. Scottish Intercollegiate Guidelines Network. http://www.sign.ac.uk/guidelines/published/numlist.html [Accessed: 30-4-2003].
  2. Glasziou PP,Del Mar CB, Sanders SL, Hayem M,. Antibiotics for acute otitis media in children (Cochrane Review). In: The Cochrane Library, Issue 2, 2003. Oxford: Update Software. http://www.update-software.com/abstracts/ab000219.htm NZGG (1998) Acute otitis media.
  3. New Zealand Guidelines Group. http://www.nzgg.org.nz/library.cfm [Accessed: 30-4-2003].